{"id":62,"date":"2025-09-30T14:16:42","date_gmt":"2025-09-30T12:16:42","guid":{"rendered":"https:\/\/geops.geol.u-psud.fr\/br\/?page_id=62"},"modified":"2025-09-30T14:16:42","modified_gmt":"2025-09-30T12:16:42","slug":"la-karstification-de-la-plateforme-nord-aquitaine-au-cretace-inferieur","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/geops.geol.u-psud.fr\/br\/la-karstification-de-la-plateforme-nord-aquitaine-au-cretace-inferieur\/","title":{"rendered":"la karstification de la plateforme Nord-Aquitaine au Cr\u00e9tac\u00e9 inf\u00e9rieur"},"content":{"rendered":"<p><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_2 1_2 fusion-flex-column\" style=\"--awb-padding-top:12%;--awb-padding-right:12%;--awb-padding-bottom:12%;--awb-padding-left:12%;--awb-bg-color:var(--awb-color1);--awb-bg-color-hover:var(--awb-color1);--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:50%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:3.84%;--awb-margin-bottom-large:0px;--awb-spacing-left-large:3.072%;--awb-width-medium:50%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:3.84%;--awb-spacing-left-medium:3.072%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-title title fusion-title-1 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;\"><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:46;line-height:var(--awb-typography1-line-height);\">la karstification de la plateforme Nord-Aquitaine au Cr\u00e9tac\u00e9 inf\u00e9rieur\u00a0: quelle ampleur, quelles modalit\u00e9s, et quel impact aujourd\u2019hui\u00a0?<\/h2><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_1_2 1_2 fusion-flex-column fusion-flex-align-self-stretch\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:50%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:3.84%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:3.84%;--awb-width-medium:50%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:3.84%;--awb-spacing-left-medium:3.84%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\" data-scroll-devices=\"small-visibility,medium-visibility,large-visibility\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-center fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-image-element \" style=\"--awb-caption-title-font-family:var(--h2_typography-font-family);--awb-caption-title-font-weight:var(--h2_typography-font-weight);--awb-caption-title-font-style:var(--h2_typography-font-style);--awb-caption-title-size:var(--h2_typography-font-size);--awb-caption-title-transform:var(--h2_typography-text-transform);--awb-caption-title-line-height:var(--h2_typography-line-height);--awb-caption-title-letter-spacing:var(--h2_typography-letter-spacing);\"><span class=\" fusion-imageframe imageframe-none imageframe-1 hover-type-none\"><img decoding=\"async\" width=\"605\" height=\"427\" title=\"karstification\" src=\"https:\/\/geops.geol.u-psud.fr\/br\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/09\/karstification.png\" alt class=\"img-responsive wp-image-63\" srcset=\"https:\/\/geops.geol.u-psud.fr\/br\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/09\/karstification-200x141.png 200w, https:\/\/geops.geol.u-psud.fr\/br\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/09\/karstification-400x282.png 400w, https:\/\/geops.geol.u-psud.fr\/br\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/09\/karstification-600x423.png 600w, https:\/\/geops.geol.u-psud.fr\/br\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/09\/karstification.png 605w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 600px\" \/><\/span><\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-1\"><p style=\"text-align: center;\">Histoire thermique du centre du bassin aquitain \u00e0 partir de donn\u00e9es traces de fission sur apatite (forage Caubon)<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-2 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-2 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-2\"><p><strong>Financement\u00a0:<\/strong> BRGM<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-3\"><p><strong>Nom du porteur\u00a0:<\/strong> Eglantine Husson (BRGM), Jocelyn Barbarand (GEOPS)<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-4\"><p>Le Cr\u00e9tac\u00e9 inf\u00e9rieur correspond dans le nord-ouest de l\u2019Europe \u00e0 une p\u00e9riode d\u2019extension importante avec en particulier le rifting du Golfe de Gascogne, et imm\u00e9diatement au sud de la plateforme nord-aquitaine, l\u2019ouverture du bassin de Parentis. Ce sous-bassin enregistre une histoire relativement longue du rifting ainsi que plusieurs discontinuit\u00e9s importantes entre le sommet du Jurassique et l\u2019Albien (au sommet du Jurassique, au sommet du Barr\u00e9mien et \u00e0 la limite Aptien-Albien). Sur la plateforme nord-aquitaine l\u2019enregistrement s\u00e9dimentaire est au contraire tr\u00e8s lacunaire, les rares d\u00e9p\u00f4ts du Cr\u00e9tac\u00e9 inf\u00e9rieur connus sugg\u00e9rant des conditions continentales pendant la majorit\u00e9 du Cr\u00e9tac\u00e9 inf\u00e9rieur.<\/p>\n<p>Afin de mieux \u00e9valuer l\u2019impact de la karstification du Cr\u00e9tac\u00e9 inf\u00e9rieur sur la plateforme jurassique, il est primordial de mieux contraindre son contexte : les variations de niveau de base, les d\u00e9placements verticaux, et plus g\u00e9n\u00e9ralement l\u2019\u00e9pisode g\u00e9odynamique qui est \u00e0 l\u2019origine de l\u2019\u00e9mersion et d\u2019en comprendre les modalit\u00e9s.<\/p>\n<p>Des travaux r\u00e9alis\u00e9s plus \u00e0 l\u2019est (Bassin du Sud-Est, C\u00e9vennes, Causses, Quercy, Limousin) mettent en \u00e9vidence des temp\u00e9ratures \u00e9lev\u00e9es pendant le Jurassique sup\u00e9rieur et le Cr\u00e9tac\u00e9 inf\u00e9rieur qui ont \u00e9t\u00e9 interpr\u00e9t\u00e9es comme le r\u00e9sultat de la pr\u00e9sence d\u2019une pile s\u00e9dimentaire significative (Barbarand et al., 2001\u00a0; Peyaud et al., 2005\u00a0; Barbarand et al., 2020\u00a0; Fran\u00e7ois et al., 2020). Des travaux pr\u00e9liminaires men\u00e9s sur quelques forages profonds localis\u00e9s sur la plateforme aquitaine (Pouillac, Caubon, Saint Martin Labouval, \u2026) montrent \u00e9galement que les temp\u00e9ratures reconstitu\u00e9es par thermochronologie (traces de fission sur cristaux d\u2019apatite) pour des formations triasiques ou permiennes ne sont pas en \u00e9quilibre avec la pile s\u00e9dimentaire actuelle en prenant un compte un gradient g\u00e9othermique conventionnel (35\u00b0C\/km). Tous ces travaux identifient ensuite un refroidissement important \u00e0 la fin du Cr\u00e9tac\u00e9 inf\u00e9rieur compatible avec un \u00e9pisode d\u2019\u00e9rosion r\u00e9gional.<\/p>\n<p>La quasi-absence de terrains s\u00e9dimentaires du Cr\u00e9tac\u00e9 inf\u00e9rieur dans le Bassin Aquitain questionne ces reconstitutions et deux mod\u00e8les peuvent \u00eatre propos\u00e9s\u00a0:<\/p>\n<ul>\n<li>Le d\u00e9p\u00f4t d\u2019une s\u00e9rie s\u00e9dimentaire au Cr\u00e9tac\u00e9 inf\u00e9rieur qui aurait \u00e9t\u00e9 ensuite \u00e9rod\u00e9e \u00e0 partir de l\u2019Aptien. Cette hypoth\u00e8se est en accord avec les reconstitutions r\u00e9alis\u00e9es plus \u00e0 l\u2019est et pourrait expliquer l\u2019origine des pal\u00e9otemp\u00e9ratures \u00e9lev\u00e9es observ\u00e9es dans les formations d\u00e9tritiques de la base du Bassin Aquitain. Les faci\u00e8s des rares d\u00e9p\u00f4ts du Cr\u00e9tac\u00e9 inf\u00e9rieur et leur g\u00e9om\u00e9trie ne plaident cependant pas pour cette hypoth\u00e8se.<\/li>\n<li>Les pal\u00e9otemp\u00e9ratures \u00e9lev\u00e9es enregistr\u00e9es sont contr\u00f4l\u00e9es par une augmentation du gradient g\u00e9othermique (un gradient de l\u2019ordre de 50\u00b0C\/km doit \u00eatre envisag\u00e9) au cours du Jurassique sup\u00e9rieur et du Cr\u00e9tac\u00e9 inf\u00e9rieur. Ce mod\u00e8le n\u2019envisage pas le d\u00e9p\u00f4t puis l\u2019\u00e9rosion d\u2019une \u00e9paisse couverture au Cr\u00e9tac\u00e9 inf\u00e9rieur mais est difficilement explicable sur une aussi large zone qui ne semble pas avoir subi un amincissement crustal significatif. Il contraint par ailleurs l\u2019\u00e9rosion localis\u00e9e entre le Jurassique sup\u00e9rieur et le Cr\u00e9tac\u00e9 sup\u00e9rieur \u00e0 une faible amplitude.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ces deux hypoth\u00e8ses aboutissent \u00e0 des situations pal\u00e9og\u00e9ographiques bien distinctes, et surtout \u00e0 des amplitudes de d\u00e9placements verticaux tr\u00e8s diff\u00e9rentes impliquant des variations de niveau de base et donc une r\u00e9percussion sur la karstification compl\u00e8tement diff\u00e9rente. Dans le premier cas, lors de l\u2019exhumation, la karstification va s\u2019organiser en fonction de la chute du niveau de base et le d\u00e9capage de la couverture s\u00e9dimentaire. Dans le deuxi\u00e8me cas, la variation de niveau de base est vraisemblablement moindre, cependant le gradient g\u00e9othermique \u00e9lev\u00e9 implique vraisemblablement des circulations de fluides particuliers induisant des modifications diag\u00e9n\u00e9tiques importantes et possiblement une karstification hypog\u00e8ne dont l\u2019organisation n\u2019est plus contr\u00f4l\u00e9e par le niveau de base, mais par les zones de circulation de ces fluides.<\/p>\n<p>Il est donc n\u00e9cessaire de confronter ces hypoth\u00e8ses \u00e0 d\u2019autres donn\u00e9es g\u00e9ologiques afin de r\u00e9pondre \u00e0 ce questionnement.<\/p>\n<p>L\u2019objectif de ce projet est double\u00a0: i) pr\u00e9ciser le contexte g\u00e9ologique et g\u00e9odynamique dans lequel se situe la plateforme nord aquitaine au Cr\u00e9tac\u00e9 inf\u00e9rieur afin d\u2019estimer les d\u00e9placements verticaux et la dynamique de l\u2019\u00e9rosion et ii) en d\u00e9duire les r\u00e9percussions de cet \u00e9pisode sur les modalit\u00e9s de karstification.<\/p>\n<\/div><div class=\"fusion-text fusion-text-5\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-3 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-3 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-separator fusion-full-width-sep\" style=\"align-self: center;margin-left: auto;margin-right: auto;margin-top:10px;margin-bottom:20px;width:100%;\"><div class=\"fusion-separator-border sep-single sep-solid\" style=\"--awb-height:20px;--awb-amount:20px;border-color:var(--awb-color3);border-top-width:1px;\"><\/div><\/div><div class=\"fusion-title title fusion-title-2 fusion-sep-none fusion-title-text fusion-title-size-two\" style=\"--awb-margin-top-small:10px;--awb-margin-right-small:0px;--awb-margin-bottom-small:10px;--awb-margin-left-small:0px;\"><h2 class=\"fusion-title-heading title-heading-left fusion-responsive-typography-calculated\" style=\"margin:0;--fontSize:46;line-height:var(--awb-typography1-line-height);\">Les projets<\/h2><\/div><div class=\"fusion-blog-shortcode fusion-blog-shortcode-1 fusion-blog-archive fusion-blog-layout-medium fusion-blog-no fusion-no-small-visibility fusion-no-medium-visibility fusion-blog-no-images\" style=\"--grid_separator_color:var(--awb-custom_color_1);\"><div class=\"fusion-posts-container fusion-posts-container-no fusion-no-meta-info\" data-pages=\"1\"><article id=\"blog-1-post-138\" class=\"fusion-post-medium post-138 post type-post status-publish format-standard hentry category-erosion-zones-depot\">\n<div class=\"fusion-post-content post-content\"><h4 class=\"blog-shortcode-post-title entry-title\"><a href=\"https:\/\/geops.geol.u-psud.fr\/br\/2025\/12\/11\/variabilite-spatiale-et-caracterisation-des-facies-carbonates-argileux-et-evaporitiques-du-cenozoi%cc%88que-a-haute-resolution-dans-lemprise\/\">Variabilite\u0301 spatiale et caracte\u0301risation des facie\u0300s carbonate\u0301s, argileux et e\u0301vaporitiques du Ce\u0301nozoi\u0308que, a\u0300 haute re\u0301solution dans l\u2019emprise du Grand Paris<\/a><\/h4><\/div><div class=\"fusion-clearfix\"><\/div><\/article>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-4 fusion-flex-container has-pattern-background has-mask-background nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-4 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"100-width.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-62","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/geops.geol.u-psud.fr\/br\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/62","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/geops.geol.u-psud.fr\/br\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/geops.geol.u-psud.fr\/br\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geops.geol.u-psud.fr\/br\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/geops.geol.u-psud.fr\/br\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/geops.geol.u-psud.fr\/br\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/62\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74,"href":"https:\/\/geops.geol.u-psud.fr\/br\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/62\/revisions\/74"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/geops.geol.u-psud.fr\/br\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}